سوآپ ارزی
برای دسترسی کامل به خدمات واموزش های مورتین به سایت اصلیمون mortin.ir مراجعه نمایید
سوآپ ارزی مقاله شامل موضوعات زیر می باشد: در این مقاله می خواهیم به ماهیت پرداخت ها و ایفای تعهدات پولی در اقتصاد بین المللی و سیستم مالی بپردازیم در این مقاله می خواهیم به ماهیت پرداخت ها و ایفای تعهدات پولی در اقتصاد بین المللی و سیستم مالی بپردازیم امروز می خواهم مفهومی را توضیح دهم که برخی از معامله گران چیزی در خصوص آن نشنیده اند اما از آن در معاملات خود استفاده نموده اند. مقاله ی امروز به سوآپ ارزی و انواع آن اختصاص دارد. در این مطلب پاسخ به سوالات زیر را خواهید یافت: سوآپ در فارکس چیست؟ عملیات سوآپ در بازار ارز چیست؟ چرا باید سوآپ جفت های ارزی را بدانیم چیست؟ در مقاله ی حاضر به برخی مثال ها در خصوص سوآپ ارزی، نرخ های سوآپ جذاب، و سوآپ نرخ بهره ی بین ارزی خواهم پرداخت. سوآپ ارزی چیست؟ توصیف سوآپ های مختلف بدون فهم تعریف سوآپ و مبانی عملکری آن چندان معنی ندارد. سوآپ ارزی عملیاتی است که از دو معامله ی همزمان تشکیل شده است: یک معامله با قیمت بازار (Spot) و یک معامله ی آتی (Forward) با همان مقداری که مورد معامله واقع شده بود. در واقع دو معامله ی ارزی برای یک مبلغ پول ثابت اما با دو تاریخ متفاوت برای اجرا شدن این معامله ها انجام می شود. این تعریف شاید چندان واضح نباشد به همین دلیل می خواهم آن را توضیح دهم. سوآپ های ارزی قراردادهایی مشتق هستند که از طریق آن ها دو معامله کننده مبلغ مشخصی از یک ارز را با مبلغی یکسان از یک ارز دیگر بر اساس قیمت بازاری معامله می کنند. دو معامله گر سپس مبالغ اصلی ای که مبادله شده بود را در آینده با یک قیمت آتی که به آن Forward Rate می گویند دوباره بر می گردانند. وقتی به این عملیات ارزی نگاه کنید یک سوال منطقی بلافاصله به وجود می آید و آن هم این است که: ''نکته ی این کار در چیست؟'' یا شاید ''سود این کار در کجاست''؟ پاسخ به این سوالات در هدف معاملات سوآپ نهفته است: هدف از انجام عملیات سوآپ کسب سود نیست بلکه معاملات سوآپ با این هدف انجام می شود که به وضعیتی دست یابیم تا در آن نتیجه ی حاصل از فروش یا خرید اولیه ی یک مبلغ مشخص پول تقریبا مساوی با نتیجه ی حاصل از عملیاتی باشد که در آینده به صورت برعکس انجام می شود. چنین عملیاتی امن است و تقریبا پول شما را در برابر ریسک های مرتبط با تبدیل ارز حفظ می کند. این عملیات تنها با واسطه گری موسسات مالی بزرگ مانند بانک ها یا دلالان که در بازار ارز فعال هستند و نوسانات معمول در بازار را به وجود می آورند انجام می شود. البته این عملیات تنها فعالیت تعیین کننده ی نرخ تبدیل ارز نیست اما یکی از عملیاتی است که این کار را انجا می دهد و می توان ادعا کرد که گاهی اوقات عملیات سوآپ قیمت ها را تغییر می دهد و باعث حرکت آن ها می شود. حال می دانیم که چه چیزی گاهی اوقات نرخ تبدیل ارز در بازار را دست کاری می کند. عملیات سوآپ در بازار مالی مدرن را می توان به 3 نوع تقسیم کرد: سوآپ ساده در بازار فارکس سوآپ نرخ بهره سوآپ نرخ بهره ی میان ارزی تا اینجا این را بحث کردیم که یک سوآپ ساده به چه معنی است و حال می خواهیم دو نوع دیگر از سوآپ را بررسی نماییم: سوآپ نرخ بهره سوآپ نرخ بهره از انواع عملیات سوآپ ساده در بازار فارکس و در واقع توافقی میان طرفین قرارداد است که به موجب آن بهره ی آتی حاصل از وام یا اوراق قرضه را با هم مبادله می کنند. سوآپ نرخ بهره در واقع مبادله ی بهره ی پرداختی دارای مبلغ و زمانی مشخص است: مبادله ی بهره ی شناور (Floating Interest Rate) با بهره ی ثابت. عملیات سوآپ نرخ بهره مستلزم استفاده از یک مفهوم ساده در دنیای بازار های مالی است که به انگلیسی به آن LIBOR می گویند و ترجمه ی این عبارت ''نرخ ارائه شده ی بین بانکی'' می باشد. این نرخ در واقع یک نرخ ارجاعی برای بانک ها است که به وسیله ی آن از سایر بانک ها وام اخذ می کنند. این نوع نرخ بهره مرسوم ترین نرخ برای سوآپ های آتی و بهره می باشد. مثال سوآپ نرخ بهره شرایط: شرکت A بدهی ۱۰۰ میلیون دلاری دارد دوره ی بازپرداخت ۵ ساله است نرخ بهره ی وام ''شناور'' است و هر ۳ ماه یک بار در آن بازنگری می شود نرخ بهره ی سه ماهه ی فعلی ۱.۵۰ درصد است شرکت نامبرده نگران افزایش نرخ بهره ی فدرال بانک مرکزی آمریکا است زیرا منجر به افزایش هزینه های اخذ وام می شود شرکت یک قرارداد سوآپ نرخ بهره با بانک می بندد تا در برابر افزایش احتمالی نرخ بهره توسط بانک مرکزی ریسک های مربوطه را پوشش داده باشد بانک بر اساس نرخ های بهره ی شناور که به صورت دوره های ۳ ماهه اعلام می شود (LIBOR) پرداخت ها را انجام خواهد داد که معادل ۰.۲ درصد می باشد اساس این عملیات مالی این است که شرکت نامبرده بر اساس نرخ سالیانه ی ۱.۵۰ درصد پرداخت هایی با نرخ ثابت در هر سه ماهه ی اقتصادی خواهد داشت و در عوض بانک در هر سه ماهه ی اقتصادی بر اساس نرخ LIBOR پرداخت خواهد کرد. برای کاهش ریسک اعتباری کلی یکی از طرفین قرار تفاوت موجود میان سایز پرداخت ها را تقبل خواهد کرد. در تصویر زیر عملیات نامبرده به نمایش گذاشته شده است: LiteForex: سوآپ فارکس به زبان ساده پرداخت اول بر اساس فرمول زیر است: پرداخت شرکت - پرداخت بانک = (۱۰۰ میلیون * ۰.۰۱۵) / ۴ - (۱۰۰ میلیون * ۰.۰۰۲) / = ۳۷۵،۰۰۰ - ۵۰،۰۰۰ = ۳۲۵،۰۰۰ دلار حال می خواهیم پرداختی سه ماهه ی بعدی را در نظر بگیریم: تمام پارامترها بدون نرخ LIBOR بدون تغییر می مانند. این نرخ رشد کرده و حال در سطح ۰.۸ درصد قرار گرفته است. حال فرمول ما به شکل زیر در خواهد آمد: پرداخت شرکت - پرداخت بانک = (۱۰۰ میلیون * ۰.۰۱۵) / ۴ - (۱۰۰ میلیون * ۰.۰۰۸) / ۴ = ۳۷۵،۰۰۰ - ۲۰۰،۰۰۰ = ۱۷۵،۰۰۰ دلار حال می توانیم تفاوت میان اولین و دومین پرداخت را بدون انجام محاسبه ی دیگری مشاهده نماییم. بنابراین در صورتی که نرخ بهره ی شناور افزایش پیدا کند شرکت به سود دست پیدا خواهد کرد و در غیر این صورت بانک سود را بر خواهد داشت. زمانی که جزییات این عملیات را مشاهده می کنید می توانید سوالی معقول از خود بپرسید و آن این است که چرا اصلا باید یکی از طرفین قرارداد وارد چنین معامله ای شود که در آینده برایش سودی به همراه نخواهد داشت؟ شاید باعث شگفتی ما شود اما باید بدانیم که بازیگران بزرگ بازار بر اساس همان مبانی ای به معامله می پردازند که معامله گران خصوصی این کار را در بازار فارکس می کنند. آنچه این معامله گران را متحد می کند امید، انتظارات، و طمع آن ها برای کسب سود است. شرکت این امید را دارد که حتی اگر بانک مرکزی نرخ بهره را افزایش دهد آنگاه نرخ شناور هم افزایش پیدا می کند و از سویی بانک انتظار دارد که نرخ شناور کاهش یابد و توافق با شرکت به سود بانک تمام شود. سوآپ نرخ بهره ی میان ارزی سوآپ نرخ بهره ی میان ارزی نوعی سوآپ است که بر اساس دو ارز مختلف انجام می شود. علاوه بر سوآپ کردن پرداخت های بهره، سایر پرداخت ها به ارزی دیگر محاسبه می شوند. علیرغم اینکه این عملیات مالی ممکن است کاملا پیچیده به نظر برسد مثال های زیادی در زندگی روزمره وجود دارند که می توانند چگونگی انجام این معامله را برای ما شفاف کنند. مثال سوآپ بهره ی میان ارزی باید تعهداتی راجع به پرداخت بهره داشته باشید و می خواهید به زودی این کار را انجام دهید اما مسئله این است که این تعهدات به ارز داخلی شما تعیین نشده اند (مثلا پوند) اما به ارزی دیگر (مثلا دلار) تعیین شده اند. بنابراین، در اینجا شما وام دیگری می گیرید که بتوانید با آن وام فعلیتان را پوشش دهید. اگرچه، موضوع این است که نرخ های وام خارجی بسیار بالاست و سودی برایتان به همراه نخواهد داشت. به طور شانسی می فهمید که یکی از دوستانتان با شرکتی بریتانیایی کار می کند که پرداخت هایش را به پوند انجام می دهد. متوجه می شوید که او به مبلغ زیادی پوند نیاز دارد و نرخ بهره ی وام خارجی نیز در کشوری که او زندگی می کند خیلی بالا است. بنابراین، اتفاقی که در اینجا می افتد این است که شما یک وام با نرخ بهره ی ثابت به پوند برای دوستتان می گیرید و دوستتان در کشورش اعتبارات دلاری برایتان می گیرد و در نهایت تعهدات خود را با یکدیگر معاوضه می کنید. بر اساس توافقتان بازپرداخت باید طی ۵ روز انجام گردد. در طی این مدت شما نرخ بهره ی دوستتان را می پردازید و او نیز نرخ بهره ی شما را می پردازد. زمانی که تاریخ سررسید فرا می رسد شما وام او را به دلار پس می دهید و او وام شما را به پوند پس می دهد. بنابراین، نوعی معاوضه ی تعهدات اصلی در اینجا به وقوع می پیوندد. شاید از خودتان بپرسید که ''فایده ی این کار در چیست''؟ فایده در این است که وقتی به ارز داخلی خودتان پول وام می گیرید به طور قابل توجهی در پرداخت های بهره ای پول ذخیره می کنید و کمتر به بانک ها پول می دهید. علاوه بر این، به طور همزمان ریسک نوسانات ارزی و ریسک مرتبط با نرخ بهره در بلند مدت که مرتبط با وام به ارز خارجی است را پوشش می دهید. سوآپ فارکس حال می خواهیم به مفهوم سوآپ در بازار مبادلات ارزی بپردازیم. به طور کلی سوآپ فارکس یک بهره ی شبانه (که به آن Overnight یا Rollover) است که وقتی معامله گر یک پوزیشن را به شکل شبانه (Overnight) باز می کند حسب مورد آن را دریافت می کند و یا می پردازد. سوآپ می تواند حالت منفی (در حالت پرداخت) و یا مثبت (در حالت دریافت) باشد. بانک مرکزی هر کشور نرخ بهره را معین می کند. نرخ بهره درصدی است که بر اساس آن بانک مرکزی به سایر بانک ها پول وام می دهد. این نرخ می تواند در طول سال با تغییر مواجه شود اما عدد ابتدایی آن در نخستین نشست بانک مرکزی در هر سال مشخص می گردد. تمام معاملات فارکس مستلزم اخذ وام است زیرا معامله گر ارز یک کشور را وام می گیرد تا بتواند ارز کشوری دیگر را بخرد. این نوع وام گیری پرداخت یا دریافت بهره را الزامی می کند. در بازار مبادلات ارزی و در جفت های ارزی دو ارز حضور دارند که هر بانک مرکزی مرتبط با هر کدام نرخ بهره ی خود را تعیین می کند. جفت ارزی ارز پایه و ارز مظنه تشکیل شده که در واقع نشان می دهد که ما یک ارز را می خریم و از ارز دیگر برای خرید استفاده می کنیم. به ارز پایه ارز سپرده ای نیز می گویند. این پول در واقع پول شما است و بازار از آن در طول روز استفاده می کند و برای استفاده از آن باید به شما درصد مشخصی پرداخت کند. به ارز مظنه ارز اعتباری نیز گفته می شود زیرا متعلق به بانک است و شما آن را از بانک وام می گیرید و درست همانند وام های مصرفی شخصی برای استفاده از آن درصدی به بانک پرداخت می کنید. برای فهمیدن اینکه چه زمانی سوآپ پرداخت و چه زمانی آن را دریافت می کنید می خواهیم اصولی که بر اساس آن سوآپ محاسبه می شود را بررسی نماییم: LiteForex: سوآپ فارکس به زبان ساده فرمول در اینجا ساده بوده و در تصویر بالا به نمایش گذاشته شده است. مهمترین پارامتر در این فرمول تفاوت نرخ بهره ی ارز پایه و ارز مظنه است. به طور مثال می توانیم نرخ بهره در جفت یورو-دلار را بررسی کنیم. نرخ بهره ی بانک مرکزی اروپا در حال حاضر در سطح صفر درصد قرار دارد (در واقع وام به شکل مجانی اعطا می شود) و نرخ بهره ی بانک مرکزی آمریکا در سطح ۲.۵ درصد قرار دارد. بنابراین، زمانی که یک جفت ارزی را خریداری می کنیم باید بهره ی ارز مظنه را از بهره ی ارز پایه کسر کنیم: ۰ - ۲.۵ = ۲.۵-. به هنگام خرید این جفت تفاوت در نرخ بهره ی آن ها منفی است و در واقع برآیند سوآپ همانطور که در بالا شرح داده شد منفی خواهد بود. به هنگام فروش یک جفت ارزی بر عکس این مورد صادق خواهد بود زیرا باید بهره ی ارز پایه را از بهره ی ارز مظنه کسر کنیم: ۲.۵ = ۰ - ۲.۵. برآیند این سوآپ مثبت خواهد بود و بدین صورت معلوم می شود که چه کسی باید بپردازد و به چه کسی باید پرداخت شود. حال اگر می خواهیم ارزش خود سوآپ را محاسبه کنیم باید آن را در فرمول قرار دهیم. مثال ۱. جفت یورو-دلار سوآپ (خرید) = ( ۱۰۰،۰۰۰ * (-۲.۵ + ۰.۲)/۱۰۰) * ۱.۱۲۱۷۷/۳۶۵ = ۸.۲۱- یورو یا حدود ۱۰- دلار. سوآپ (فروش) = (۱۰۰،۰۰۰ * (۲.۵-۰.۲/ ۱۰۰) * ۱.۱۲۱۷۷/۳۶۵ = ۷.۰۶ یورو یا حدود ۸ دلار مثال ۲: جفت دلار-روبل سوآپ (خرید) = (۱۰۰،۰۰۰ * (۲.۵ - ۷.۵ + ۰.۲) / ۱۰۰ ) * ۶۳.۵۰۶۷ / ۳۶۵ = منفی ۹۹۱.۷۴ روبل یا حدود منفی ۱۵.۶۱ دلار سوآپ (فروش) = (۱۰۰،۰۰۰ * (۷.۵ - ۲.۵ - ۰.۲) / ۱۰۰) * ۶۳.۵۰۶۷ /۳۶۵ = ۹۲۲.۱۵ روبل یا حدود ۱۴.۵۲ دلار اگر تنها به شکل میان روز به معامله می پردازید شاید اصلا سوآپ برایتان جذاب نباشد زیرا سر و کارتان با یک کمیسیون کارگزاری ساده و یا با اسپرد خواهد بود. در صورتی که همانند من یک استراتژی معاملاتی بلند مدت را اعمال می کنید همیشه باید بدانید سوآپ چیست زیرا هر روز با آن سر و کار خواهید داشت. به طور مثال در صورتی که سوآپ منفی داشته باشید جفت یورو-دلار را خریده اید. دلایل تغییر در سوآپ: تغییر در سیاست پولی کشور: این اتفاق به طور مداوم به وقوع نمی پیوندد. در حال حاضر تصمیم در خصوص نرخ بهره ۱۲ بار در سال گرفته می شود. در واقع نشست بانک های مرکزی هر ماهه برگزار می شود و در آن در خصوص اینکه آیا نرخ بهره در سطح پیشین باقی بماند یا خیر تصمیم گیری می شود. اغلب در کشورها محافظه کار و اقتصادهای قوی در سطح دنیا نرخ بهره در طی سال یا اصلا تغییر نمی کند یا تنها یک مرتبه تغییر می کند. در اروپا و آمریکا نرخ بهره به ندرت تغییر می کند و عدد آن نزدیک به صفر است بنابراین به هنگام معامله ی جفت یورو-دلار میزان سوآپ تقریبا در طی سال یکسان است. تغییر در مبلغ مارک آپ: مارک آپ منبع درآمدی کارگزاران (بروکرها) است و در واقع درصدی است که توسط آن ها به سوآپ اضافه می شود تا همچنان بتوانند خدمات بلند مدت برای مشتریان خود فراهم کنند. مبلغ مارک آپ همیشه موضوعی متداول برای بحث و جدل در جامعه ی معامله گران بوده است. این موضوع طبیعی است زیرا معامله گران اغلب به دلیل متوجه نشدن مسائل تکنیکی معامله آن را به ندرت قبول می کنند و همواره دنبال کسی می گردند تا تقصیرها را بر گردن او بیندازند و در این میان کارگزار کسی است که اغلب تقصیرها بر گردن او می افتد. البته مبلغ مارک آپ اساسا نتیجه ی معامله را تعیین نمی کند. دلیل اصلی این امر این است که ۹۰ درصد معامله گران درکی واضح از روند معامله یا یک استراتژی معاملاتی کامل ندارد و به همین دلیل اغلب در بازه های کوتاه مدت معامله می کنند یا پوزیشن خود را برای بیش از ۲ یا ۳ روز باز نگه نمی دارند. این زمان نمی تواند زمانی کافی برای ایجاد سوآپ باشد و مارک آپ ۱۰ درصدی برای سوآپ نمی تواند تاثیری بر عملکرد معاملاتی داشته باشد. از آن سو، مارک آپ برای معامله گران بلند مدت مهم است اما در هر حال نمی تواند ضرر هنگفتی به بار آورد. در اینجا به مثالی ساده اشاره می کنیم. من یک پوزیشن دلار استرالیا-دلار نیوزلند را برای مدتی طولانی باز نگه داشتم و سوآپ ۶۲.۹ دلاری برای نگه داشتن ۶۳ روزه ی آن پرداخت کردم. در صورتی که مبلغ سوآپ را بدون مارک آپ محاسبه کنم ۵۲.۳۷ دلار خواهد شد. کارگزار در واقع از پوزیشنی که من داشتم مقداری بیشتر از ۱۰ دلار توانسته حق مارک آپ کسب کند. به نظر شما آیا واقعا مارک آپ دلیل اصلی ضررهایی است که متحمل می شوید؟ سوآپ فارکس چگونه محاسبه می شود؟ می توانید خودتان به تنهایی سوآپ را محاسبه کنید اما فکر نمی کنم کسی این کار را انجام دهد. بروکر شما پیشتر همه کار را برایتان برای محاسبات انجام داده و در یک جدول آن ها را برایتان فراهم کرده است. LiteForex: سوآپ فارکس به زبان ساده در این جدول تمامی اطلاعات مهم به نمایش گذاشته شده است. باید به یاد داشته باشیم که این جدول ها سوآپ واحدهای قیمتی را به خود ارز نشان می دهد. برای فهم سوآپ به واحد ارزی باید عدد مربوطه در جدول را واحد جفت ارزی ضرب کنیم. اگر می خواهید عدد سوآپ را بدون از دست دادن پنجره ی معاملاتی ببینید باید روی جفت ارزی کلیک راست کرده و بر روی دکمه ی ''Contract Specification'' کلیک کنید. LiteForex: سوآپ فارکس به زبان ساده پنجره ای را می بینید که تمام اطلاعات جفت نامبرده و سوآپ ها و مشخصات دیگر را که مربوط به سوآپ است به نمایش گذاشته است. نتیجه گیری در این مقاله تلاش کردم که مفهوم سوآپ در بازار فارکس را به زبان ساده توضیح دهم. حتی استراتژی های معاملاتی ای وجود دارند که برای کسب درآمد بر اساس تفاوت سوآپ ها ( به جای تفاوت نرخ تبدیل ارز) تهیه شده اند. به طور مثال معاملات انتقالی یا Carry Trade یک استراتژی است که مستلزم اخذ وام با نرخ بهره ی پایین و سرمایه گذاری در ابزار مالی ای است که بازده بیشتری می دهد. در واقع شما در آن اقدام به خرید جفت ارزی ای می کنید که نرخ بهره ی ارز پایه پایین تر از نرخ بهره ی ارز مظنه است و به همین دلیل سوآپ شما مثبت شده و سود کسب می کنید. تمام چیزی که به آن در استفاده از چنین استراژی هایی احتیاج دارید این است که نرخ تبدیل ارز در یک جفت ارزی برای مدتی طولانی ثابت باقی بماند. بدین ترتیب شما ضرری که به موجب تغییر نرخ ها در بازار فارکس ممکن بود به وقوع بپیوندد را متحمل نمی شوید و به دلیل سوآپ مثبت سود کسب می کنید. این استراتژی در بخش بانکی کاملا معمول است اما در میان معامله گران چندان محبوب نیست. در اینجا می خواهیم به چند نکته ی اصلی اشاره کنیم: اگر از استراتژی معاملاتی میان روز استفاده می کنید احتمالا نباید توجهی به سوآپ داشته باشید اگر بازه های معاملاتی از یک هفته تا سه ماه باشد پیشنهاد نمی کنم که جفت های میان ارزی (Cross-Currency) یا جفت های ارزی کوچک را معامله کنید زیرا این جفت ها سوآپ های بالایی دارند و در چنین بازه ی بلند مدتی ممکن است تاثیر چشم گیری بر روی نتیجه نهایی شما داشته باشند. میزان مارک آپ کارگزار در مقایسه با سود که کسب می کنید یا ضرری که ممکن است بدهید آنچنان چشمگیر نیست و می توان با اطمینان نسبت به آن چشم پوشی کرد و در نهایت برایتان در معاملاتی که انجام می دهید آرزوی موفقیت دارم!
بنده تریدر وپژوهشگر درزمینه تجارت الکترونیک مخصوصا فارکس هستم ودارای سبک خصوصی مورتین